Isoleren dak

Dakisolatie bij kanaalplaten op een plat dak – waar moet je op letten?

Renovatie van ons plat dak – uitleg voor bewoners en dakdekkers

Op deze pagina lees je over de dakconstructie van de huizen in Kantershof: hoe het platte dak is opgebouwd en waar je op moet letten bij het renoveren en/of isoleren ervan.

De informatie is bedoeld voor bewoners die dakisolatie of dakrenovatie overwegen; vooral wanneer de vraag speelt of de bestaande dakbedekking kan blijven liggen of moet worden verwijderd. De informatie is ook nuttig voor dakdekkers die werkzaamheden (gaan) plannen en verrichten aan de daken.

Veel woningen in Kantershof hebben nog hout-cement kanaalplaten op het platte dak. Deze constructie zorgt ervoor dat dakisolatie minder goed werkt. Door de ribbelstructuur aan de onderkant van de platen ontstaat namelijk een open ruimte onder de dakbedekking, waardoor warmte en kou zich makkelijker kunnen verplaatsen. Daardoor is isolatie minder effectief.

Kort samengevat: bij woningen met kanaalplaten werkt dakisolatie beter wanneer de kanaalplaten eerst worden verwijderd en isolatie direct op het beton wordt aangebracht.
________________________________________________________________________________________________________________________________

In het kort

• Vrijwel alle woningen hebben hout-cement kanaalplaten op het platte dak

• Door de ribbelstructuur ontstaat een open ruimte onder de dakbedekking

• Daardoor kan isolatie minder goed functioneren

• Bij dakrenovatie worden de kanaalplaten daarom bij voorkeur verwijderd

• Nieuwe isolatie kan dan direct op het beton worden aangebracht

Wanneer is deze informatie relevant?

Deze informatie is bedoeld voor bewoners die een dakrenovatie of nieuwe dakisolatie overwegen.

Belangrijk voor bewoners en voor dakdekkers

De constructie met hout-cement kanaalplaten komt vooral voor bij woningen met een plat dak uit de jaren 60, 70 en begin jaren 80.
Tegenwoordig is deze constructie minder bekend. Daardoor herkennen de meeste dakdekkers deze situatie niet direct. Het kan daarom helpen om deze pagina met de dakdekker te delen.

Oorspronkelijke constructie van het dak

Vanuit de bouw in 1974 ligt op de betonnen dakvloer een hout-cement kanaalplaat met ribbels aan de onderzijde. Daardoor ontstaat een open ruimte (een luchtlaag) tussen het beton en de plaat. Vroeger werd hier direct teermastiek of bitumen op aangebracht als dakbedekking.

 

Deze constructie was vroeger gebruikelijk bij platte daken, maar is nu ongeschikt omdat er hogere eisen aan de isolatie worden gesteld.

Waarom werkt isolatie minder goed met kanaalplaten?

Door de ribbelstructuur aan de onderkant is de isolerende laag onder de dakbekking geen luchtdicht geheel. Hierdoor kunnen warme lucht en koude lucht zich gemakkelijk verplaatsen. Zelfs een kleine luchtlaag of een beetje vocht kan ervoor zorgen dat isolatie veel minder goed werkt.
Isolatie werkt namelijk alleen goed als deze:

• droog is

• goed aansluit

• geen kieren bevat

Vergelijk het met onderkleding in de winter: strak zittende thermokleding houdt je warm. Maar als er wind langs kan, koel je snel af. Ook vocht in de isolatie vermindert de isolerende werking sterk, net zoals natte kleding veel minder warm houdt dan droge kleding.

Een veel voorkomende fout bij dakrenovatie

Door onbekendheid bij de dakdekkers wordt vaak nieuwe isolatie geplaatst over de oude kanaalplaten. De open ruimte onder de platen blijft dan bestaan, waardoor de nieuwe isolatie dus minder effectief werkt.

Verwijderen van de kanaalplaten heeft ook als voordeel dat het dak met de nieuwe, veel dikkere isolatielaag ongeveer even hoog blijft. De kanaalplaten zijn 8 cm dik, wat ongeveer gelijk is aan de extra dikte van het nieuwe isolatiemateriaal. Extra kosten voor het verhogen van een dakluik of ventilatiepijpen of voor het verhogen van de dakrand worden hiermee vermeden. Bovendien is er minder kans op wateroverlast bij de buren doordat het water minder afstroomt naar het veel lager gelegen oude dak van de buren.
Laten liggen van de kanaalplaten heeft ook als nadeel dat het dak met nieuwe isolatie ca. 8 cm hoger kan worden waardoor wellicht aanpassingen moeten worden gedaan aan dakdoorvoeren of dakluiken. In sommige situaties is zelfs de dakrand verhoogd.

Wat betekent dit in de praktijk?

In de praktijk betekent dit dat bij dakrenovaties voor een effectieve isolatie eerst de kanaalplaten dienen te worden verwijderd.
Daarna kan de nieuwe isolatie direct op de betonnen dakvloer met dampwerende folie worden geplaatst. Er ontstaat een nieuwe dakconstructie met een veel betere isolatiewaarde.

Oude situatie en nieuwe situatie

Bij woningen met kanaalplaten ligt dus een open ruimte tussen het beton en de dakbedekking. Daardoor kan warmte zich makkelijker onder de dakbedekking verspreiden. De isolatie is dus niet alleen om in de winter de kou buiten te houden, maar ook om in de zomer de warmte buiten te houden.

Oude situatie (“omgekeerd dak”)

betonnen dakvloer
kanaalplaten met open ruimtes (ca. 8 cm dik, isolatiewaarde Rd 0,89)
dakbedekking
isolatie (ca 5 cm XPS, isolatiewaarde Rd = 1,5)
grind

Nieuwe gewenste situatie (“warm dak”)

betonnen dakvloer
dampwerende folie
isolatie (vaak 8 tot 16 cm PIR, isolatiewaarde Rd 4,5 tot 6)
dakbedekking (bitumen of EPDM)
eventueel grind

Isolatie materialen

Voor platte daken wordt vaak PIR-isolatie toegepast. Een Rc-waarde rond 6–7 wordt tegenwoordig geadviseerd bij dakrenovaties.

Natuurlijke biobased isolatie

Een alternatief isolatiemateriaal is “biobased” isolatie zoals houtvezel. Dit is een natuurlijk materiaal met een grotere dikte. Door deze grotere dikte wordt in de zomer warmte langer buiten gehouden (grotere faseverschuiving), wat het zomercomfort verbetert.

Voordelen:

• beter zomercomfort

• hernieuwbare grondstoffen

Nadelen:

• dikkere isolatielaag

• hogere kosten

Soorten dakbedekking bij dakrenovatie (bitumen of EPDM)

Bitumen

• levensduur ongeveer 20–30 jaar

EPDM

• levensduur ongeveer 30–50 jaar

EPDM wordt steeds vaker toegepast als dakbedekking op platte daken.

Onderhoud en controle van platte daken

Bij een controle wordt vooral gekeken naar:

• scheurtjes in de dakbedekking

• naden bij dakranden

• doorvoeren

• dakafvoeren

De meeste lekkages ontstaan niet in het vlakke dak, maar bij naden en aansluitingen.

Witte dakbedekking en grind

Een wit dak kan meer zonlicht weerkaatsen en daardoor het dak koeler houden.

Zonnepanelen geven ongeveer 1–3 % hoger rendement op een wit dak.

Op veel platte daken ligt ook grind, dat de dakbedekking beschermt tegen UV-straling en temperatuurverschillen.

Wat betekent dit voor woningen in Kantershof?

Bij dakrenovatie wordt meestal gekozen voor:

• verwijderen van kanaalplaten

• nieuwe isolatie op het beton

• bitumen of EPDM dakbedekking

De totale kosten voor een dakrenovatie worden naast materiaalkosten vaak bepaald door werkzaamheden zoals:

• verwijderen van grind en oude daklagen

• gebruik van een kraan voor het verwijderen van de kanaalplaten, oude isolatie en oude dakbedekking

• zonodig aanpassen van dakranden

• aanpassen van dakdoorvoeren

• aanpassen van het dakluik

---

Conclusie

Bij woningen met kanaalplaten werkt dakisolatie beter wanneer de platen eerst worden verwijderd. Daarna kan isolatie direct op het beton worden geplaatst en ontstaat een nieuwe dakconstructie met een betere isolatiewaarde.

Overweeg je een dakrenovatie?

Hoe pak je een dakrenovatie aan?

• Ga na of er kanaalplaten op het dak liggen (meestal wel)

• Bespreek dit met de dakdekker

• Laat de kanaalplaten verwijderen

• Kies de gewenste isolatiewaarde (minimaal Rd 3,5 tot ideaal Rd 6,0)

• Kies isolatiemateriaal (PIR of duurzaam, maar duurder biobased houtvezel)

• Kies dakbedekking (bitumen of duurzaam, maar duurder EPDM)

• Overleg met de buren en de dakdekker over de afwerking van scheiding tussen de woningen

• Combineer de renovatie eventueel met zonnepanelen

• Zorg voor een goede factuur en foto’s voor de aanvraag van subsidie (dubbele subsidie bij twee isolatiemaatregelen)